O rasie

strona w budowie

Wzorzec kraju pochodzenia rasy:
https://www.thekennelclub.org.uk/breed-standards/terrier/bull-terrier-miniature/
oraz wersja polska – wzorzec ZKwP
https://www.zkwp.pl/wzorce/359.pdf

Artykuł „Kilka słów na temat badań kardiologicznych u psów” autorstwa dr hab. n. wet. Magdaleny Garncarz na łamach kwartalnika pies:
https://www.zkwp.pl/pies/2023_1.pdf

HISTORIA RASY NA ŚWIECIE.

Anglia – ojczyzna rasy.
Bulterier miniaturowy jest nieodzownie związany z historią bulteriera, ale również staffordshire bull teriera. Historia rasy sięga początków XIX wieku, kiedy znane były krzyżówki buldoga i małych terierów osiągające od 3,5 do 18 kg masy ciała, jednak większość psów określanych jako małe psy w typie bulteriera ważyła 4-5,5 kg. Psy te były używane do walk z  innymi psami i innymi zwierzętami aż do 1835 roku. , wtedy walki psów zostały zakazane i  pozostały jedynie  jako nielegalna, dochodowa rozrywka. Niektórzy hodowcy zatem próbowali wyhodować bulteriera w wersji toy, jednak większość z tych psów wykazywała cechy karłowatości, a ich głowy nie były jajowate, a raczej w kształcie jabłka, z wyłupiastymi oczami. Już wtedy zaczęto rozumieć, że restrykcje co do wagi , ale i wzrostu mogą mieć negatywny wpływ na jakość i zdrowie psów. Jeden z najmniejszych zarejestrowanych psów po osiągnięciu dojrzałości miał około 1.3kg, jednak bardzo daleko mu było do czegokolwiek przypominającego nam bulteriera.  Pamiętajmy, że za sprawą nie do końca jawnych krzyżówek Jamesa Hinksa w  latach 60-tych, XIX wieku pojawił się pierwszy bulterier o cechach przypominających dzisiejsze okazy. To sugeruje, że bulterier miniaturowy ewoluował jako rasa prawie równolegle do bulteriera, w wyniku selekcji protoplastów bulteriera. Pierwszą wystawą, gdzie te psy były pokazywane była wystawa międzynarodowa w Islington w roku 1863, wtedy miały specjalną klasę dla ‘bulterierów poniżej 4,5kg’. Mimo, że te bulteriery były uważane za typ toy, to w roku 1883 na XXI wystawie klubowej podniesiono limit wagi do 11 kg. Pierwszym angielskim championem rasy był pies Nelson urodzony w roku 1873, który ważył 7 kg. Podczas II wojny światowej rasa popadła w zapomnienie – brak własnego patrona i  duża rozbieżność typów toy i miniatura jakie pod koniec XIX wieku były prezentowane (a rejestrowane jako miniatury) nie działały na jej popularność. W końcu jedne osiągały poniżej 5,5 kg , a drugie do 11  kg. Wtedy waga nie była jednak najważniejsza. Do roku 1914 po osiągnięciu porozumienia określono limit wagi jako 5,5 kg i tak wystawiano do roku 1914, w związku z czym w roku 1913  zaklasyfikowano je ostatecznie jako typ toy. Jak można się domyślić tak restrykcyjny limit wagowy w połączeniu z  utrzymaniem typu bulteriera znacząco zniechęcał ówczesnych hodowców do pracy, aż w  roku 1918 bulterier miniaturowy został usunięty z rejestru Kennel Clubu. Hodowała go tylko garstka miłośników do celów sportowych i krzyżowania z innymi terierami dla dodania odwagi i zawziętości takim mieszańcom myśliwskim. Był to początek najgorszego okresu  dla rasy. Dopiero w roku 1938 pułkownik Richard Glynn zebrał pozostałych entuzjastów w celu utworzenia Klubu Bulteriera miniaturowego (Miniature Bull Terrier Club). Na podstawie ich wniosku limit wzrostu został określony jako 35,5 cm a  waga jako 9kg, która obwiązywała przez kilka lat. Z powodu słabej jakości okazów w takich granicach wzrostowych i wagowych oraz niedokarmianiu tych, które były w górnej granicy wzrostu limit wagowy został zniesiony. Dopiero od tego czasu to wzrost był granicą jaką dzisiaj znamy. Pierwszym championem Anglii z roku 1948 była suka Deldon Delovely wyhodowana przez Panią Scott, własności Pani Adlam. Natomiast pierwszym championem Anglii – psem był Mursley Model wyhodowany i  w  rękach Pana Stanleya Northa. Od tamtej pory rasa przeżywa swój rozkwit. Najbardziej utytułowanymi są suka Kearby’s Mini Maggie of Graymor, która uzyskała 21 CC (angielskie wnioski na championa, o wiele trudniejsze do uzyskania  niż nasz polski wniosek) oraz przepiękna suka Margins Minnie the Moocher, która po dziś dzień pozostała niepokonaną uzyskując 29 CC i  jeśli mam być szczera także dzisiaj zdobyła by niejeden ring. Najbardziej utytułowanymi psami są Kirbeon Bandmaster, Beewau Enterprise oraz jego syn Warbonnet Hyperion z 25 CC. Najbardziej znanym bulterierem miniaturowym był pies Willie wł. Generała George’a Pattona, którego brał ze sobą na front. Znamy go głównie ze zdjęcia jakie ukazało się w lutym 1946 roku po śmierci generała w magazynie Life. Późniejszy czas przyniósł konieczność ratowania rasy przed wyginięciem i krzyżowania bulteriera miniaturowego z  bulterierem ze względu na chorobę PLL jaka pojawiła się w rasie. Całe potomstwo takich kojarzeń było rejestrowane jako miniatury. Test genetyczny na PLL pojawił się dopiero w 2009 roku, wtedy okazało się, że aż 65% populacji jest jego nosicielem. Duże zainteresowanie rasą doprowadziło do powstania drugiego klubu bulteriera miniaturowego w Anglii – Southern Miniature Bull Terrier Club w  1997 roku.

Australia.
Pierwsze miniatury zostały importowane do Australii dość wcześnie, bo w roku 1965 – Pan Wally Webster i John Peek sprowadzili psy Jetom Jasper i Jetom Jubilant Tigress, oba uzyskały tytuły championów Australii. Niestety w wyniku pożaru hodowli, braku nowych importów i  zakazu łącznie z  bulterierami rasa przepadłą po 10 latach. Ostatni miot urodził się w roku 1971, a ostatni raz na wystawie mini zagościły w 1974 roku. Dopiero w 1986 został sprowdzony z anglii pies tricolor Grandopera Otello of Warbonnet, który niespełna rok później uzyskał tytuł championa kraju. W  kolejnym roku została importowana czarna pręgowana z białym suka Erenden Roxana, której rodzice byli wynikiem kojarzeń mini x standard. Sama Roxy została również pokryta bulterierem, co było początkiem dużego problemu ze wzrostem u miniatur australijskich. Rasą długi czas opiekowały się australijskie kluby bulteriera, a tamtejszy klub bulteriera miniaturowego powstał w 2008 roku. Do Nowej Zelandii zostały importowane mini z Anglii i Australii w latach 80. , następnie po dekadzie znowu przewieziono je do Australii. W  roku 2005 powstał na Nowej Zelandii Klub Bulteriera Miniaturowego w celu reaktywacji rasy.

RPA
Równie szybko zostały importowane pierwsze bulteriery miniaturowe do RPA. W 1965 roku był to angielski pies Neptune of Upend, jednak był tylko zwierzęciem domowym. Potem w roku 1965 Pani Elizabeth Sarak otrzymała z Anglii rudo-białego psa Seggieden  Kirbeon Juan i  pręgowaną sukę Seggieden Harper Littesadie. Właścicielka wspomina je jako ‘nieokrzesane o destrukcyjnych zachowaniach’. Ich trudne zachowanie i niemożność uzyskania tytułu championa RPA (przez brak dostatecznej populacji,c zyli brak dla CC dla rasy)  spowodowały decyzję o oddaniu ich do nowego domu. W roku 1974 Pani Dorothea Sandals sprowadziła córkę angielskiego słynnego Kirbeon Bandmaster – białą Kirbeon YumYum (Ch. RPA, suka dała potomstwo, ale jego los jest nieznany), następnie czarnego pręgowanego z białym psa Ch. RPA Lenster Little Conductor i białą z rudym znaczeniem sukę Mermaid of Lenster. Jedna córek tych ostatnich psów, biała Majorette of Sunduza było określane przez jej właściciela jako prawdziwy mały szkodnik, który atakował wszystko. Sunia zmarłą wcześnie przed ukończeniem drugich urodzin. Niestety nie znalazłam informacji z jakiej przyczyny. W tym momencie warto zwrócić uwagę na od dawna trudny charakter rasy wynikający z ich pochodzenia i pracy do jakiej kiedyś były wykorzystywane, zdecydowanie bulterier miniaturowy nie był i nadal nie jest psem dla każdego. Odrodzenie rasy w RPA było związane z importowaniem przez Lusah Kennels takich okazów jak: pies Little Chilli Peppers  Pole Position z Niemiec, suka April Snow of Galloway pochodzenia francuskiego, suka A Coffe Kid i suka Double Dutch (trzy ostatnie importowane z Holandii. Hodowla ta miała największy wpływ na pogłowie rasowego bulteriera miniaturowego. W  ostatnich latach były również importowane psy z Europy.

USA
Pierwsze bulteriery mianiaturowe  „toy” były sprowadzone do USA na początku XX wieku i  w  latach 1922-1928 wystawiane na wystawach Westiminister Kennel Club. Następnie rasa popadła tam w  zapomnienie aż w roku 1963 została dopuszczona do wystawiania w AKC bez możliwości ubiegania się o punkty do tytułu championa. Amerykański Klub Bulteriera Miniaturowego (MBTCA) został założony w roku  1966 mimo małego zainteresowania rasą spowodowanego brakiem odpowiedniego statusu w strukturach AKC. Lata 80. to dla rasy czas importów miniatur z Anglii a w roku 1991 zostały oficjalnie uznane za rasę w AKC. W Kanadzie Klub Bulteriera Miniaturowego został założony dopiero w 2009 roku.

Europa.
W latach 90. Bulterier miniaturowy był importowany najpierw do Europy zachodniej, po upadku bloku komunistycznego również do Europy Wschodniej. Szybko zdobywał popularność w wielu krajach, gdzie często powstawały kluby rasy.

Azja.
W latach dwutysięcznych rasa była importowana również do Azji, głównie do Chin, Korei, Filipin, Wietnamu, Tajlandii i Japonii gdzie w roku 2008 zarejestrowany aż 208 osobników (przy ogólnej populacji zarejestrowanych psów 440 tyś.)

Opracowane a podstawie tekstów Pana Charles’a Allenden dla MBTC, Pani Tracey Butchart dla Miniature Bull Terrier Network of South Africa i innych.

 

CHOROBY WYSTĘPUJĄCE W RASIE.

PLL – pierwotne zwichnięcie soczewki (primary lens luxation)
jest to bolesna i powodująca ślepotę choroba o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym. Polega na rozpadzie włókien podtrzymujących soczewkę oka przez co opada ona w niewłaściwą pozycję. Objawami klinicznymi choroby jest zaczerwienienie oka, jaskra (wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego) i utrata wzroku. Objawy zapalenia i jaskry można łagodzić lekami, jednak jedynym skutecznym zabiegiem jest usunięcie chirurgiczne soczewki przez specjalistę.
Znanych jest wiele psów, których badanie DNA wskazywało na chorobę, ale nie zachorowały w ciągu swojego życia. W przypadku tej choroby mówimy o statusie „at risk”, pies jest w grupie ryzyka zachorowania. Taki pies musi być pod stałą opieką okulistyczną.  Nie wolno mimo to  kojarzyć ze sobą dwóch nosicieli.
Od roku 2009 dostępne są testy DNA w kierunku tej choroby. Na chwilę obecną jest naprawdę niewielka grupa psów o statusie „carrier” – nosiciel. Nosiciele nie chorują, mogą być jak najbardziej używani w hodowli z osobnikami „czystymi”. Osobiście nie rezygnowałabym z „nosicieli” w hodowli – trzeba pamiętać, że rasa boryka się z innymi problemami, na które nie mamy badań DNA. Nadmierne eliminowanie zdrowych psów z hodowli tylko z powodu nosicielstwa niesie ze sobą negatywne skutki.

LAD – śmiertelne akrodermalne zapalenie skóry (lethal acrodermatitis)
to choroba o podłożu genetycznym, dziedziczy się autosomalnie recesywnie, występuje tylko u bulteriera i bulteriera miniaturowego. Przyczyną jest upośledzenie metabolizmu cynku, który jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Uzupełnianie w iniekcjach lub doustnie nie przynosi rezultatu. Szczenię z LAD najczęściej rodzi się wyraźnie mniejsze od pozostałych, przeważnie umiera w pierwszych dniach życia (upośledzenie układu pokarmowego i oddechowego)  lub musi być uśpione m.in. z powodu deformacji. Mimo, że pije to nie przybiera na wadze, jest ciągle głodne, więcej śpi i jest wolniejsze. Takie szczenię ma wysokie podniebienie i krótszy język co utrudnia jedzenie i picie, może jeść bardzo łapczywie lub bardzo wolno w porównaniu do reszty rodzeństwa. Po około miesiącu lub później zaczynają się pojawiać zmiany skórne począwszy od łap: zrogowaciała skóra  i pękające opuszki, notoryczne szybko rozprzestrzeniające się infekcje, bardzo szybko rosnące i słabe pazury (krzywe, rozdwajające się), stopy będą się deformować, szczenię może mieć również przetrwałą błonę źreniczną i przymykać oczy. Z czasem na tle rodzeństwa taki maluch będzie mniejszy, choć nie jest to regułą. Następnie z powodu niedoborów cynku będą się często pojawiać biegunki prowadzące do odwodnienia, kolorowe szczenięta zaczną tracić pigment (robią się bardziej brązowe) oraz sierść, może postępować deformacja kończyn powodująca problemy z koordynacją i poruszaniem, zmiany skróne zaczną obejować pozostałe partie ciała. Szczenięta dotknięte LAD są bardzo wrażliwe na dotyk, reagują agresywnie na wszelkie szturchnięcia przez inne psy, często warczą, raczej nie szczekają, są delikatniejsze i bywają wrażliwe na chłód, bardzo często dokuczają im infekcje dróg oddechowych. W przypadku LAD przebieg choroby i objawy mogą mieć różne nasilenie. Jest to choroba nieuleczalna, postępująca, kosztowna i bolesna dla psa, wymaga też poświęcania dużej ilości uwagi i czasu choremu psu. Długość życia jest różna, przy maksymalnej opiece może to być kilka lat, jednak trzeba liczyć się z tym, że cierpiące zwierzę trzeba będzie uśpić. Niestety część szczeniąt nie wykazuje szczególnych objawów przed ukończeniem 8 tygodnia życia, dlatego kiedyś takie szczenięta mogły być już przekazane do nowych domów.
Na szczęście od 15.01.2018 roku dostępne są testy DNA  i na chwilę obecną szczenię z LAD nie powinno się już nigdy urodzić. Tak jak w przypadku PLL, nosiciele LAD nie chorują i mogą być kojarzone z osobnikami „czystymi”.
W Polsce bardzo dużą wiedzą praktyczną w tym zakresie posiada hodowla Bullwitmo, która z powodzeniem przez wiele lat opiekowała się swoją LADy Berthą, która odeszła za tęczowy most w 2020 roku.
Istnieje grupa wsparcia dla psów dotkniętych LAD, na której też można zbliżyć sobie temat psów chorych https://www.facebook.com/groups/201816963208814/

 

CMO (Craniomandibular osteophaty) – osteopatia czaszkowo – żuchwowa

to choroba o podłożu genetycznym, polega na bardzo bolesnych i obszernych zmianach w kościach szczęki, głównie żuchwy, rzadko dotyka kości długie. Objawami są obrzęk żuchwy, ból szczęki podczas żucia, ślinienie się, problemy z otwieraniem pyska, okresowe krwawienie i trudności w połykaniu. Wszystko ma miejsce najczęściej w wieku 4-8 miesięcy i zanika po ukończeniu wzrostu. Niewykluczone, ze choroba może przebiegać niemal bezobjawowo i może zostać przeoczona. Leczenie polega na terapii przeciwbólowej, karmieniu miękkimi pokarmami, jeśli to konieczne wprowadza się płynoterapię, w skrajnych przypadkach konieczna jest eutanazja. Diagnoza polega na wykonaniu zdjęcia RTG. Na dzień dzisiejszy jest niezwykle rzadko spotykana w rasie, ale znane są jej przypadki. Dotychczas sądzono, że choroba ma dziedziczenie autosomalne recesywne, jednak sposób dziedziczenia jest autosomalny dominujący z niepełną penetracją. Być może będzie dziedziczyć się tak samo u bulteriera miniaturowego, ale nie jest to pewnik. Na dzień dzisiejszy nie istnieją badania genetyczne dla rasy.  Testy dostępne są tylko dla westów, szkotów i cairnów, nie są wiarygodnie dla innych ras.

poniższe zdjęcie pochodzi ze strony cliniciansbrief.com